Het idee achter een broodfonds is dat ZZP-ers goedkoper uit zijn als ze samen sparen voor een uitkering tijdens ziekte, dan dat ze een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Het werkt als volgt: Een collectief van 20-50 eenlingen richt een fonds op. Maandelijks zet iedereen een bedragje opzij op een eigen spaarrekening, tot een afgesproken maximum. Als er iemand ziek wordt in het collectief, schenken alle deelnemers iedere maand een bedrag van hun spaarrekening aan de zieke(n). Als er niemand ziek is, hoef je niet verder te sparen dan de afgesproken buffer. Als er te veel mensen ziek worden, zit er te weinig in de pot en krijgen de zieken minder of moet iedereen extra doneren.

De bedragen die genoemd worden zijn overzichtelijk. Je spaart 100 euro per maand, houdt een buffer aan op je broodspaarrekening van 3500 euro, en keert met zijn allen tot 2000 euro per maand uit aan een zieke, gedurende maximaal 2 jaar. Natuurlijk kunnen deze bedragen in overleg worden aangepast. Zo lang de jaarlijkse schenking aan een zieke per jaar niet meer is dan het vrijgestelde bedrag voor schenkingen aan derden (in 2013 is dat bedrag € 2.092 per schenker) hoeft geen schenkingsbelasting betaald te worden. Ook wordt het totaal ontvangen bedrag niet met IB belast. De zieke ontvangt het dus netto.

De gedachte is dat een broodfonds niet groter moet zijn dan 50 mensen. Die mensen kennen elkaar, zodat controle of iemand echt ziek is niet nodig is, en de deelnemers elkaar ook op andere manieren kunnen helpen tijdens ziekte. Het is een sympathieke manier van elkaar helpen en eigenlijk een ouderwetse manier van verzekeren. Zo moet het ooit begonnen zijn.

Het nadeel wordt ook meteen duidelijk. De uitkering is voor maximaal 2 jaar. De meeste VVJIPpers hebben wel een buffer om de eerste maanden of een jaar door te komen, maar die arbeidsongeschiktheid gaat pas drukken als je echt langdurig ziek bent. En daar voorziet het broodfonds niet in. Nu kun je natuurlijk een aanvullende AOV sluiten die pas ingaat na 2 jaar ziekte. Ook dan betaal je aanzienlijke premies, maar het lijkt er op dat de besparing op je premie bij ingang na 2 jaar ongeveer gelijk is aan de bijdrage die je maximaal aan het broodfonds moet doneren. Natuurlijk zal dit per verzekering verschillen, maar zo ver is mijn mini-onderzoek niet gegaan. Als er geen zieken zijn, en je hebt het bufferbedrag al gespaard, dan tikt de premiebesparing natuurlijk lekker door. Blijft staan dat de broodfondsuitkering beperkt is. Voor veel senior academisch geschoolde ZZP-ers die kostwinner zijn, zal 2000 euro per maand niet genoeg zijn om de vaste kosten te betalen. Als de uitkering omhoog gaat, moet de inleg ook omhoog. En dan heb je kans dat de inleg hoger wordt, dan de extra premie die je zou moeten betalen met een kortere inlooptijd. Dan is het broodfonds alleen voordeliger als er niemand ziek wordt.

Sylvia Huydecoper